The number two seems to be treated with particular favor in our nation. For centuries Armenia was divided into two major geographies, western and eastern. We have two major dialects, again eastern and western, in our mother tongue. Our church has operated with two major Holy See’s for centuries in Holy Etchmiadzin and Cilicia. These circumstances have been essentially out of the control of our people and are historical realities caused by external factors. Here in the American Diaspora, we have continued the tradition of twos, but in this case it has been self-inflicted. Our beloved church, as a result of a decades-old division, has two administrative units within one geography — the Prelacy and the Diocese — and two presiding bishops — a primate and prelate. In order to minimize confusion, at least we have chosen different labels to identify them. For decades, we have had to explain to American leaders and our children the reasons for this oddity. Across generational time frames, division can have an interesting impact on the community. What started out as an acrimonious, family-separating ordeal has evolved into a de facto acceptance with increased civility and respect. One of the reasons the two-ness continues despite open relations is that loyalties and comfort have been established over time.
The current pontifical visit of Catholicos Aram I of the Great House of Cilicia illustrates this point. The Holy See of Cilicia has a long record of beloved Catholicoi. For the last 75 years, adherents to the Holy See have revered some of the most renowned public leaders in our church. Karekin I Hovseptiantz, Zareh I, Khoren I, Karekin II (of Cilicia) and now Aram I form a remarkable string of leaders admired for their intellect and ability to inspire the faithful. We should never underestimate or take for granted their combination of vision and intellect with a unique ability to communicate with the faithful. Ask any individuals who experienced their leadership, and you will understand the love for the Holy See despite the division. Many of us remember the hopeful days with Karekin Sarkissian as prelate, coadjutor Catholicos, Catholicos of Cilicia and finally as Catholicos of All Armenians. Among the younger generation, I see the same energy and faith in Aram’s leadership. We should appreciate all Armenian clergy regardless of affiliation.
Already a subscriber?Log in here
This story is FREE for you...
Create a free account to access this and four more articles, and get more sent to you with our e-newsletter.By submitting your email address you agree for Hairenik Association, Inc. to send you communication by email.
It was refreshing to see Diocese (Etchmiadzin) clergy present at all of Aram Vehapars public events in the Boston community.
Hello Stepan,
Very nicely written article.
I especially agree with each Catholicoi being invited to a Hrashapar Service at the “other” respective church.
In fact, I have said for years that whenever a Pontifical visit is scheduled, ALL churches must be invited to show support as one church.
The concept of “other” displays a division of church community to every Armenian.
In this day and age, with all that has happened, I was hopeful that our churches would show a united front.
Faith, hope, and love must override “administrative differences”.
Thank you again for the courage to share your thoughts in this article,
NLS
Յարգարժան պարոն Փիլիկեան,
Գնահատելով հանդերձ Ձեր այս յօդուածին մէջ Ձեր որոշակի ԽԻԶԱԽՈՒԹԻՒՆը՝ ցոյց տալու Մայր Աթոռի այսօրուան գահակալին անպիտանութիւնը, պէտք է ունենաք քաջութիւնը ըսելու, թէ Գարեգին Բ.ը սիրուած չէ ու յարգուած չէ հայ ժողովուրդի մեծամասնութեան կողմէ՝ կաթողիկոսի անյարիր իր վարք ու բարքին եւ կենցաղին համար: Ընդամէնը 17 տարի առաջ հովուապետական այցը եւ այս 17 տարիներու ընթացքին ի 6 այցելութիւնները ԱՄՆ-ի արեւելեան թեմ, ինքնին ցուցիչ է, որ ան Կ’ԱՐՀԱՄԱՐՀԷ իր հօտը՝ նախընտրելով գործ ունենալ ՀԱՐՈՒՍՏՆԵՐՈՒ հետ (իսկ եթէ այդ հարուստները իգական սեռին կը պատկանին՝ այս արարածին լորձունքները աւելի կը հոսին. վկայ՝ Լուիզ Մանուկեան-Սիմոնի հետ իր կապերը…): Անոր խելքն ու միտքը, իր աստուածը ՓԱՐԱն է, ՏՈԼԱՐը: Այս իրողութիւնը ՇԱՏ ՅՍՏԱԿ, առանց դարձուածքներու ըսելու քաջութիւնը պէտք է ունենայ հայ մտաւորականը, մանաւանդ Դուք, որ խորքային գիտելիք ունիք Հայ Առաք. Ս. Եկեղեցւոյ ամենատարբեր հարցերուն մէջ: Միայն այն փաստը, որ Գարեգին Բ. իր ԿԵՂԾՈՒԱԾ առ այսօր, 25 չարաբաստիկ տարիներ, չէ հրաւիրած ԱԶԳԱՅԻՆ-ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎ, բաւական է, որ դուրս շպրտուի մեր Եկեղեցիէն, առնուազն՝ Լուսաւորչի գահէն, իբրեւ մերօրեայ ԲՌՆԱԿԱԼ, որ իր քմահաճոյքներուն ենթարկած է Եկեղեցին, ցաւօք, իր շուրջն ունենալով նոյնքան փչացած սքեմաւորներ: Դուք բնական կը գտնէ՞ք, որ նոյն գիւղէն — իր ծննդավայր Ոսկեհատ գիւղը — ՄԻԵՒՆՈՅՆ ժամանակաշրջանին գոյութիւն ունենան ՀԻՆԳ եպիսկոպոս-արքեպիսկոպոս-եպիսկոսապետեր՝ Գարեգին ողորմելին, եղբայրը՝ մանկապիղծ Եզրասը, ասոնց քրոջորդի՝ Արագածոտնի թեմի առաջնորդ Մկրտիչ եպս.ը, դիւանապետ-դիւապետ Արշակը եւ Միացեալ Թագաւորութեան եւ Իրլանտայի թեմի առաջնորդ Յովակիմ եպս.ը: Իսկ եթէ հաշուենք ոսկեհատցի վարդապետներն ու քահանաները, Հոգեւոր ճեմարանի սաներն ու սարկաւագները՝ թիւը կը մօտենայ 50-ի: Իսկապէս որ Կինէսի գիրքին արժանի մրցանիշ մը: Մարդը Մայր Աթոռը վերածած է ընտանեկան-գիւղական BUSINESS-ի կեդրոնի: Այս բոլորը պէտք է ներկայացուին հանրութեան եւ պախարակուի զանոնք գործող Գարեգին-կտրիճ-կտրիչը… Ձեզմէ կ՛ակնկալեմ ունենալ այդ քաջութիւնը:
I will give an unscientific speculative answer as to why the Vehapar did not have pontifical visits for 17 years. Based on comments made to me by Armenians who live in Yerevan and Moscow, the Armenian Church in Etchmiadzin has connections to the Kremlin. The same can also be said of the Russian Orthodox church. It is unfortunate but the Kremlin uses churches to provide support for their regime. If this is true, it also supports an argument for having Armenian church centers outside Armenia such as in Antelias, Jerusalem, Istanbul, New York, Los Angeles etc who can operate somewhat independently. But only up to a point. Armenians must be wise to the fact that there are forces that want to create disunity. They have used the separation between Etchmiadzin and Antelias for their own political agendas in the past. Armenian nationalists must always be looking out for the interests of the Armenian Nation and not get carried away by narrow sectarian issues.
Dear Stepan, I enjoyed reading your article. The idea of reciprocating Hrashapar services is a step in the right direction. I wish to expand on the topic of the partition of the church into two Sees. In 1441 Hovhannes Vorodnetsi and Tovmas Medzopetsi came together to install Giragos Virabetsi (abbot of Khor Virab) as Catholicos in Etchmiadzin, however at that time, the Catholicos was still alive in Sis (Krikor IX Musabekiantz, 1439-1446).